Moed

Blog stoïcijn van niks 9-6-19

MOED

Een van de vier Kardinale deugden is Moed. Maar wat is dat precies moed en wanneer en waarvoor heb je het nodig. Een vriend zei ooit tegen mij: “het vergt moed om de waarheid te spreken, maar het vergt soms ook moed om te liegen”. Een doordenkertje. Het begrip moed wordt vaak gebruikt als het om handelend optreden gaat. Als iemand ingrijpt wanneer er een wandaad wordt gepleegd of als iemand in de gracht springt als er een kind dreigt te verdrinken. Moed is er echter in allerlei vormen. Een klokkenluider is moedig als hij malversaties bij bedrijf waar hij/zij werkt aan de kaak stelt, ook als hij/zij weet hierdoor in de problemen te komen. Veel klokkenluiders hadden geen leven meer nadat ze zaken in de openbaarheid brachten.

De moed om in verweer te komen

Voor grote moed kun je alleen maar diep buigen. Zoals voor Malala Yousafzai bijvoorbeeld.

De activiste die strijd voor gelijke kansen in het onderwijs voor meisjes. Vanwege haar activisme werd zij door het hoofd geschoten. Een jong meisje toen, dat simpelweg naar school wilde. Maar ook Martin Luther King, die streed voor de rechten van de zwarte bevolking. Maar op kleinere schaal is er de club Moedige Mensen die strijd tegen armoede in ons eigen land. En zo kunnen we nog wel even doorgaan, van de Green Peace activisten tot de dierenactivisten. Mensen die strijden tegen vormen van onrecht.

Dagelijkse Moed

Naast grote moed is er ook de moed voor dagelijks gebruik. Hoe ziet die eruit?

Dat kan soms heel klein zijn. Bijvoorbeeld de moed om die volgende sigaret niet op te steken. Of de moed om je excuus aan te bieden voor een onaardige opmerking. Of het op te nemen voor een collega’s die gepest wordt op het werk. De moed om je eigen ongelijk toe te geven. De moed ook om je te laten horen als er onrecht plaatsvindt. De moed om zacht te zijn. Moed is, denk ik, vooral een houding, een houding die je kunt perfectioneren en uitbreiden. Dat vraagt om zelfreflectie en die leidt tot inzicht.

Welke positie neem jij in op de Moed meter?

In een college over de deugdenleer gaf Professor Paul van Tongeren eens een uitleg over de juiste positie kiezen als het om Moed gaat. Hij trok een horizontale lijn en zette aan de linkerkant van die lijn het woord Laf en aan de rechterkant het woord Roekeloos.

Laf ————————————————————————–X—————— Roekeloos

Nu vroeg hij ons waar op deze lijn hun positie van Moed zou staan.

Dichtbij Laf wilde niemand terecht komen, dichtbij Roekeloos ook niet.

De meesten plaatsten hun positie iets voorbij het midden, in de richting van Roekeloos.

Maar ook weer niet te ver van het midden. Laf zijn wordt dus als kwalijk gezien maar Roekeloos ook. Ik vond dat frappant. Het leek mij behoorlijk calculerend. Toon moed indien nodig maar loop daarbij geen schade op. Als stoïcijn van niks plaatste ik mijn kruisje gevaarlijk dicht bij Roekeloos. Niet omdat ik van nature zo moedig ben maar omdat ik haast zeker weet dat ik in zo’n situatie instinctief zal handelen. Ik ben dan ook een stoïcijn van niks.